Plantenwerkgroep

Plantenwerkgroep Breda

De Plantenwerkgroep Breda is een enthousiaste groep natuurliefhebbers die een passie delen voor wilde planten. Elke week trekken we eropuit om samen de flora in en rond Breda te ontdekken, te bestuderen en vast te leggen. Onze groep bestaat uit een vaste kern van ongeveer vijftien deelnemers. Sommigen zijn er vrijwel elke week bij, terwijl anderen af en toe aansluiten. Juist die combinatie maakt de werkgroep laagdrempelig, gezellig en leerzaam voor iedereen met interesse in planten.

Wat doen we?

De werkgroep houdt zich bezig met het systematisch inventariseren van wilde planten in de regio Breda. Dat betekent dat we per kilometerhok (een gebied van 1 bij 1 kilometer) onderzoeken welke plantensoorten er voorkomen. Alle soorten die we aantreffen worden genoteerd. Bijzondere planten, zoals soorten die op de Rode Lijst staan of planten die veel zeggen over de kwaliteit van een leefgebied, registreren we extra zorgvuldig. Van deze soorten noteren we ook het aantal exemplaren en de exacte coördinaten.

Waar vroeger alles op papieren lijsten werd genoteerd, maken we tegenwoordig gebruik van de Vera-app op de smartphone. Daarmee kunnen we planten direct in het veld invoeren. Thuis controleren we de gegevens nog kort en vervolgens worden ze geüpload naar de Verspreidingsatlas. Het leuke daarvan is dat je vaak al snel de resultaten terug kunt zien, inclusief de route die we tijdens de inventarisatie hebben gelopen.

Waar gaan we naartoe?

Ons onderzoeksgebied ligt in de ruime omgeving van Breda en is verrassend gevarieerd. We bezoeken natuurgebieden, polders, bossen en heidevelden, maar ook het stedelijk gebied. Zo kunnen we de ene week planten inventariseren in de Haagse Beemden, een andere week in natuurterreinen van Staatsbosbeheer, en weer een andere keer onderzoeken wat er groeit tussen de stoeptegels in de binnenstad van Breda. Zelfs na vele jaren inventariseren blijven we telkens nieuwe of bijzondere soorten ontdekken.

Opvallende vondsten in natuurgebieden geven we door aan de betreffende beheerder. Dat kan bijvoorbeeld een zeldzame plant zijn die bescherming verdient, of juist een invasieve exoot die zich snel uitbreidt en mogelijk moet worden bestreden.

Bijzondere projecten

Naast de reguliere inventarisaties werkt de werkgroep ook mee aan verschillende projecten. Zo helpen we bij het monitoren van muurplanten en besteden we extra aandacht aan stadsplanten in Breda. Sinds 2012 houden we bij hoeveel verschillende wilde en verwilderde soorten er in de stad zijn gevonden. Elk jaar komen daar weer nieuwe soorten bij. Inmiddels staat de teller al ruim boven de 1500 soorten.

Veel van deze planten zijn oorspronkelijk afkomstig uit tuinen en hebben zich in de stad weten te vestigen. Soms duiken er ook soorten op die vanuit zuidelijkere delen van Nederland oprukken, zoals verschillende viltkruiden of het vlakbloempje.

Als werkgroep doen we bovendien jaarlijks mee aan de landelijke Eindejaarsplantenjacht van Floron. Daarnaast voeren verschillende leden inventarisaties uit voor onder andere de gemeente Breda en Staatsbosbeheer.

Wat gebeurt er met de gegevens?

Alle verzamelde gegevens worden doorgestuurd naar de Verspreidingsatlas. Na controle door specialisten worden deze opgenomen in de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Deze databank is een belangrijke bron voor natuurbeheerders, gemeenten, ecologen en projectontwikkelaars. Zij gebruiken de gegevens bijvoorbeeld bij het opstellen van beheerplannen of bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Ook Floron gebruikt de gegevens om trends in de Nederlandse flora te volgen. Zo wordt zichtbaar hoe het met verschillende plantensoorten gaat en waar veranderingen optreden. De gegevens spelen bovendien een rol bij het opstellen van nieuwe Rode Lijsten van bedreigde plantensoorten.

Cursussen en kennis delen

De werkgroep organiseert regelmatig cursussen en themadagen voor wie zich verder wil verdiepen in planten. Daarbij richten we ons bijvoorbeeld op ingewikkeldere plantengroepen zoals grassen, zeggen, russen en biezen, of op waterplanten. Deze bijeenkomsten zijn leerzaam voor zowel beginnende als meer ervaren plantenliefhebbers.

Inventarisatie-excursies

Tijdens het groeiseizoen komt de Plantenwerkgroep elke dinsdagavond bijeen, van 19.00 uur tot het donker wordt. Hoewel er een globaal jaarprogramma is, bepalen we meestal per week welk gebied we bezoeken. Zo kunnen we flexibel inspelen op het seizoen en de actuele omstandigheden in het veld.

Het inventarisatieseizoen loopt van half april tot half september. In 2026 starten we op dinsdagavond 14 april. Soms lukt het om een volledig kilometerhok in één avond te onderzoeken, maar het komt ook voor dat we nog een keer teruggaan om het gebied volledig in kaart te brengen. Daarnaast spreken leden onderling af om ook kilometerhokken wat verder van Breda te bezoeken.

Meelopen?

Nieuwe deelnemers zijn altijd welkom. Heb je interesse in wilde planten en lijkt het je leuk om een keer mee te lopen? Neem gerust contact met ons op. We houden je graag op de hoogte van onze activiteiten.

Coördinator: Jacques Rovers
Mobiel: 06 – 12410822
E-mail: breda@knnv.nl
Of rechtstreeks: plantenwerkgroep@breda.knnv.nl

Iedereen met interesse in planten en natuur is van harte welkom om mee te doen. Samen ontdekken we hoe verrassend rijk de flora van Breda en omgeving is.

Interessante websites

https://www.verspreidingsatlas.nl/

https://www.floron.nl/

Stadsplanten – Urbane flora van Nederland (https://www.stadsplanten.nl/)

Verslagen en berichten:

Jaarverslag 2025

Jaarverslag 2024

2023 Kort verslag van de inventarisatie vaatplanten Galderse heide

Galderse Heide geschiedenis door Charles Schils

Voorstel nulmeting Galderse Heide door Charles Schils

Bericht van plantenwerkgroep 2023

Jaarverslag 2022